|
ÖMERLİ
HAVZASI ÖNEMLİ BİTKİ ALANI (ÖBA)
Ömerli Havzasında çok zengin bir habitat ve tür
çeşitliliği mevcuttur. Havza nadir ve endemik bitki
türlerine ev sahipliği yapan orman, fundalık, mera,
turbalık ve sulak alan habitatlarının bir karışımını
içerir. Ömerli Havzasında Türkiye çapında nadir
37’den fazla çiçekli bitki ve eğrelti yetişmektedir.
Bunlardan yaklaşık 10’u Türkiye’ye endemiktir
(dünyanın başka hiçbir yerinde doğal olarak
yetişmez). Ömerli Havzası aynı zamanda Türkiye’nin
taraf olduğu uluslararası Bern Sözleşmesi gereği
korumakla yükümlü olduğu 6 bitki türüne de ev
sahipliği yapmaktadır.
Ömerli Havzasındaki fundalıklar ve fundalıklar
içinde birbirleriyle bağlantılı akarsular, asit
karakterli göller, meralar mevsimsel olarak su basan
yerler ve kuru volkanik kayalıklarla olağanüstü bir
çeşitlilik sergiler. Havza Doğu Avrupa ve Doğu
Akdeniz bölgelerinin en büyük ve en önemli
fundalıklarını içermektedir. Fundalıklar dünya
çapında en çok tehlike altında bulunan nadir habitat
çeşitlerinden biridir. Funda olarak adlandırılan (Ericacea
familyasından) 2 m’nin altındaki çalıların ağırlıkta
olduğu çalı topluluklarıdır. Oldukça nemli ve ılıman
bir iklimin etkisi altında, asit karakterli
topraklar üzerinde ve yalnızca belirli koşulların
bir araya gelmesiyle oluşurlar. Fundalıklar çok
sayıda nadir bitki ve kuş türünün yanı sıra; çeşitli
böcek (kelebekler, zarkanatlılar ve kınkanatlılar
vb.), sürüngen ve amfibyum (iki ortamda, hem karada
hem suda yaşayan) türleriyle çok zengin bir
biyolojik çeşitlilik içerir. Tüm dünyada fundalık
habitatlara yalnızca Avrupa’nın batı Atlantik
kıyıları boyunca ve Güney Afrika’nın yüksek
kesimlerinde rastlanır. Türkiye’deki en büyük ve
kaliteli fundalıklar İstanbul’da gelişmiştir.
Günümüzde tüm dünyada fundalık habitatları
şehirleşme, kum/taş ocakları, ağaçlandırma ve tarım
alanlarının genişlemesi vb. nedenlerle hızla
azalmaktadır. Doğa koruma bakımından büyük önem
taşıyan fundalıklar için, başta Avrupa olmak üzere
pek çok ülkede koruma önlemleri alınmış ve koruma
politikaları geliştirilmiştir.
Ömerli Havzasında orman bitki örtüsü, fundalıklar,
sulak alanlar (mevsimlik gölcükler, dereler, nemli
çayırlar vb) ve turbalıklarla bağlantılıdır. Havza
içinde meşe [saçlı meşe (Quercus cerris), tüylü
meşe (Quercus pubescens) vb.], doğu kayını (Fagus
orientalis) ve karaçam (Pinus nigra ssp. pallasina)
toplulukları ve meşe ağırlıklı baltalık ormanlar yer
alır. Bunlardan karaçam toplulukları Ömerli-
Mudarlı-Erenler köyleriyle sınırlı bir üçgen içinde
ve baltalık ormanlar da kuzeyde görülür. Alanda
neredeyse deniz seviyesinde yetişen karaçam
toplulukları, Türkiye’de karaçam ağaçlarının büyük
çoğunlukla yüksek arazilerde bulunması nedeniyle
özellikle önemlidir. Ömerli Havzasında halen
baltalık olarak işletilen meşe ağırlıklı ormanlara
ise Avrupa çapında çok nadir olarak rastlanır.
Ömerli Havzasında turbalıklar Paşaköy, Kömürlük ve
Bıçkıdere yakınlarında çok az miktarda bulunur.
Turbalıklar, sulak alanlarda bitki parçalarının
olağanüstü şartlar altında binlerce yılda çürümesi
sonucu meydana gelen bir çeşit topraktır. Olağanüstü
şartlarda ve oldukça uzun bir zamanda meydana gelen
turbalıklar, Türkiye’deki (ve dünyadaki) en nadir ve
tehlike altındaki habitatların başında gelir. Ömerli
Havzasındaki turbalıklar gerekli koruma önlemleri
alınmazsa yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
bulunmaktadır
|
