İstanbul’un en önemli yeşil alanlarından biri olan Ömerli Su Havzası, para uğruna Formula 1 tesislerine feda edildi, bölgedeki nadir fundalıklar tahrip edildi, üstelik elde edilecek kazanç konusundaki tahminler doğru çıkmadı. DHKD, daha da geç olmadan Ömerli Su Havzası’nın koruma altına alınması gerektiğini vurguluyor.

Ömerli Su Toplama Havzası, İstanbul’un önemli içmesuyu kaynaklarından biri. Biyolojik çeşitlilik açısından da İstanbul’un mutlaka korunma altına alınması gereken Önemli Bitki Alanları arasında yer alıyor. DHKD tarafından havza genelinde yapılan araştırmalarda, nesli tehlike altında bulunan yaklaşık 40 nadir bitki türü saptandı. Bunlardan 10 tanesi endemik (Türkiye’ye özgü) ve bir o kadarı da Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği korumakla yükümlü olduğumuz bitkiler.

DHKD, Formula 1 tesislerinin İstanbul’da Ömerli Havzası’na inşa edileceği kararının açıklanmasından sonra, yer seçiminin yanlış olduğuna dikkat çekmek amacıyla, onlarca sivil toplum kuruluşunun 2002-2003 yıllarında bir araya gelerek oluşturduğu Formula 1 Platformu içinde yer aldı. Bu platformun yetkilileri uyarma ve kamuoyuna bilgi vermeye yönelik çalışmaları  yaklaşık bir yıl sürdü. Platform nezdinde ve kurumsal olarak yapılan bütün başvurulara ve girişimlere rağmen, Formula 1 tesislerinin yerine nasıl/hangi kriterlere göre karar verildiği, hangi kurumlara danışıldığı, maliyeti ve ekonomik girdilerinin nasıl hesaplandığı gibi konularda kamuoyuna hiçbir bilgi verilmedi. Ve sonunda Formula 1 tesisleri temel atma töreni, Eylül 2003’te Başbakanın katılımıyla gerçekleştirildi, tesislerin Ağustos 2005’teki ilk yarışlara kadar büyük bir hızla tamamlanabilmesi için bütün olanaklar seferber edildi.       

DHKD, Ağustos 2004-2005 arasında Formula: 1 / Flora: 0 sloganıyla bir proje yürütmeye başladı. Projede kapsamında,

i) Formula 1 tesislerini çevreleyen doğal alanlarda flora araştırması yapıldı. Bu araştırmada

 tesisleri çevreleyen fundalıklarla kaplı tepeler ve vadilerde 500 bitki türünün yetiştiği

 belirlendi.

ii) Kamuoyu bilgilendirme çalışmaları yürütüldü.

iii) Formula 1 tesislerinin, bölgenin yapılaşmasını tetikleyeceği düşünülerek, havzaya resmi

 koruma statüsü kazandırılması amacıyla girişimlerde bulunuldu.

Ancak bütün bu çalışmalara karşın, Ömerli Su Havzası’nın tam ortasına inşa edilen Formula 1 tesisleri, başta yer seçimi olmak üzere, günümüze kadar Türkiye’de finansal, sosyal ve doğal çevre fizibilite çalışmaları yapılmadan kötü planlanmış başarısız bir yatırım örneğidir. Bu  yatırımda içme su havzası koruma kuşağı, havzayı besleyen Değirmendere mutlak koruma kuşağı, çevresel etki değerlendirmesi, şehir planlama ve doğa koruma ilke ve öncelikleri hiçe sayılmıştır. 20 milyon dolar harcanması öngörülen ancak 230 milyon dolara tamamlanan bu yatırımla ilgili olarak kamuoyuna hiç bilgi verilmemiş, sivil toplum kuruluşlarından görüş alınmamış; buna karşılık yapılan harcama ve uğranılan zarar, devletin ve halkın cebinden çıkmıştır.

Bu kötü örneklerin tekrarlanmaması ve İstanbul’un doğal alanlarına daha fazla zarar verilmemesi  için, Formula 1’den sonra Ömerli Su Havzası’nın geleceğinin resmi bir koruma statüsü ile garanti altına alınması elzemdir. Küresel ısınma nedeniyle geleceği zaten büyük bir tehdit altında bulunan nadir su kaynaklarımızın korunması ve içme suyu arıtma yatırımlarının arttırılması; İstanbulluların yaşam kalitesi ve sürdürülebilir sağlıklı bir yaşam için önceliklidir.

DHKD, İstanbul için şehir dışında su kaynaklarının aranması yerine mevcut su kaynaklarının çok daha iyi korunması, koruma alanlarının arttırılması ve doğa koruma önceliklerine göre şehir planlama yapılması gerektiğine inanıyor. Bu nedenle Ömerli Su Havzası’nın acilen koruma altına alınması gerektiğini bir kez daha vurguluyor.